Examinaziun parodontala

Examinaziun clinica

L’examinaziun clinica en la pratica da dentist è la suletta pussaivladad da giuditgar endretg il stadi da la schunschiva.

In agen giudicament da la schunschiva, per exempel a chasa avant il spievel, na basta betg per ina valitaziun correcta, perquai ch’igl è impussibel da constatar sez, sch’las structuras che fixeschan il dent èn gia vegnidas donnegiadas tras in’inflammaziun da la schunschiva. Er tastgas da la schunschiva na pon ins betg identifitgar sez.

Mo in’examinaziun clinica correcta en la pratica da dentist cun in’uschenumnada sonda da schunschiva (sonda parodontala) po dar scleriment, sche la schunschiva è sauna, sch’i sa tracta d’in’inflammaziun da la schunschiva (gingivitis) u sch’ina malsogna da las structuras che fixeschan ils dents (parodontitis) è avant maun.

Examinaziun da basa parodontala

Tar in’emprima controlla po la dentista, il dentist u l’igienicra da dents exequir in’uschenumnada examinaziun da basa parodontala che dura mo paucas minutas.

L’examinaziun da basa parodontala serva a constatar svelt, sch’i dat problems da la schunschiva. Ella è ina moda simpla per constatar ina gingivitis u per scuvrir ina parodontitis.

Cun ina sonda da schunschiva (sonda parodontala) vegn mesirada cun precauziun e precisiun la profunditad da penetraziun a l’ur da la schunschiva.

Suenter questa examinaziun curta vegnan fatgs ulteriurs scleriments mo, sch’i dat indizis per donns da las structuras che tegnan ils dents en l’oss da la missella. Quests scleriments ulteriurs cumpiglian l’uschenumnà status parodontal e radiografias supplementaras.

Status parodontal

Il sondagi clinic precis cun la sonda da schunschiva per mesirar las tastgas da la schunschiva e l’autezza da l’oss da la missella cun ina precisiun dad in millimeter è indispensabel per la diagnosa da la parodontitis.

Tar l’examinaziun clinica cun la sonda da schunschiva (sonda parodontala) vegn mesirada la profunditad da penetraziun da la sonda en la tastga da la schunschiva tar fin sis lieus per dent cun ina precisiun dad in millimeter. Concretamain vegn mesirada la distanza tranter l’ur da la schunschiva ed il fund da la tastga. Quai vegn numnà profunditad da sondagi. En lieus sauns munta la profunditad da sondagi maximalmain a 3 mm. En lieus, nua che la parodontitis ha gia manà ad ina destrucziun da la fixaziun dals dents, po la profunditad da sondagi muntar a 4 mm u dapli.

Ultra da quai vegn registrada exactamain l’autezza da l’oss da la missella (nivel d’attachment) en in uschenumnà status parodontal. In status parodontal è indispensabel per la diagnosa e per la planisaziun dal tractament. Il status parodontal po vegnir registrà online en mintga pratica da dentist e duvrà vinavant: www.periodontalchart-online.com.

Diagnosa radiografica

Las mesiras cun la sonda da schunschiva pon demussar lieus en la dentadira cun profunditads da sondagi augmentadas che ston vegnir giuditgads supplementarmain cun ina radiografia.

La diagnosa da la parodontitis po vegnir confermada definitivamain mo cun las radiografias necessarias. La tscherna da las radiografias necessarias per diagnostitgar ina parodontitis po vegnir fatga pir suenter l’examinaziun clinica. Uschia po vegnir evitada ina exposiziun memia gronda a radiaziuns.

En il cas il pli simpel consista ina diagnosa radiografica da 2 maletgs (radiografias bitewing) ed en il cas il pli extendì d’in uschenumnà status radiografic cun fin a 14 radiografias supplementaras u d’in ortopantomogram. Las radiografias fatgas ston mussar l’oss da la missella che circumdescha il dent e pussibilitar da stimar il grad da grevezza da la perdita d’oss.

Sin mintga radiografia fatga en la pratica da dentist sto la dentadira vegnir controllada tant areguard caries sco er areguard parodontitis.

Test microbiologic

Oz ans dattan metodas microbiologicas access ad infurmaziuns che n’eran betg pussaivlas d’obtegnair cun metodas d’examinaziun convenziunalas.

Cun tests microbiologics moderns vegn la cumposiziun da la placca dentala examinada areguard las suandantas sorts da bacterias nuschaivlas:

• Prevotella intermedia
• Porphyromonas gingivalis
• Agregatibacter actinomycetemcomitans
• Treponema denticola

Ils custs da quest engaschament diagnostic supplementar èn giustifitgads, sche las infurmaziuns obtegnidas mainan ad in tractament meglierà u sche tractaments nunnecessaris pon vegnir evitads.

Classificaziun da las malsognas parodontalas

La diagnosa da la gingivitis e da la parodontitis sa basa sin la classificaziun da las malsognas parodontalas renconuschida internaziunalmain.

Il 1999 ha gì lieu en ils Stadis Unids l’emprim lavuratori internaziunal per la classificaziun da las malsognas parodontalas. La pli impurtanta novaziun cumpareglià cun la classificaziun europeica dal 1993 era che las furmas da la malsogna na vegnivan betg pli definidas primarmain tenor la vegliadetgna da la pazienta u dal pazient al mument da l’emprima diagnosa (p.ex. parodontitis juvenila e parodontitis da creschids). Introducidas han ins las novas furmas parodontitis cronica e parodontitis agressiva sco er per exempel la parodontitis che po esser associada cun malsognas sistemicas.

La nova classificaziun dapi il 2018 na fa dentant betg pli ina differenza tranter parodontitis cronica ed agressiva. La parodontitis vegn ussa descritta – en analogia a la classificaziun dal diabetes – cun staging e grading.