პაროდონტოლოგიური გამოკვლევა

კლინიკური გამოკვლევა

კლინიკური გამოკვლევა სტომატოლოგიურ კლინიკაში ღრძილების მდგომარეობის სათანადოდ შეფასების ერთადერთი გზაა.

ღრძილების თვითშეფასება, მაგალითად, სახლში სარკის წინ, სწორი შეფასებისთვის საკმარისი არ არის, რადგან დამოუკიდებლად შეუძლებელია იმის დადგენა, დააზიანა თუ არა უკვე ღრძილების ანთებამ კბილის საყრდენი სტრუქტურები. ღრძილის ჯიბეების დამოუკიდებლად აღმოჩენაც შეუძლებელია.

მხოლოდ სათანადო კლინიკურ გამოკვლევას სტომატოლოგიურ კლინიკაში ე.წ. ღრძილის ზონდით (პაროდონტოლოგიური ზონდით) შეუძლია მოგვცეს ინფორმაცია იმის შესახებ, ჯანმრთელია თუ არა ღრძილი, არის თუ არა ღრძილების ანთება (გინგივიტი), თუ არსებობს კბილის საყრდენი სტრუქტურების დაავადება (პაროდონტიტი).

საბაზისო პაროდონტოლოგიური გამოკვლევა

პირველი შემოწმებისას სტომატოლოგს ან სტომატოლოგ-ჰიგიენისტს შეუძლია ჩაატაროს ე.წ. საბაზისო პაროდონტოლოგიური გამოკვლევა, რომელსაც მხოლოდ რამდენიმე წუთი სჭირდება.

საბაზისო პაროდონტოლოგიური გამოკვლევა ტარდება იმის სწრაფად დასადგენად, არის თუ არა ღრძილების რაიმე პრობლემა. ეს გინგივიტის დადგენის ან პაროდონტიტის გამოვლენის მარტივი გზაა.

ღრძილის ზონდით (პაროდონტოლოგიური ზონდით) ღრძილის კიდეზე ზონდის შეღწევის სიღრმე ნაზად და ზუსტად იზომება.

ამ მოკლე გამოკვლევის შემდეგ დამატებითი კვლევები ტარდება მხოლოდ მაშინ, თუ არსებობს ყბის ძვალში კბილების დამჭერი სტრუქტურების დაზიანების ნიშნები. ეს დამატებითი კვლევები მოიცავს ე.წ. პაროდონტოლოგიურ სტატუსს და დამატებით რენტგენოლოგიურ სურათებს.

პაროდონტოლოგიური სქემა

პაროდონტიტის დიაგნოსტირებისთვის შეუცვლელია ზუსტი კლინიკური ზონდირება ღრძილის ზონდით, რათა მილიმეტრის სიზუსტით გაიზომოს ღრძილის ჯიბეები და ყბის ძვლის სიმაღლე.

ღრძილის ზონდით (პაროდონტოლოგიური ზონდით) კლინიკური გამოკვლევისას ზონდის ღრძილის ჯიბეში შეღწევის სიღრმე თითოეულ კბილზე ექვს უბნამდე მილიმეტრის სიზუსტით იზომება. კერძოდ, იზომება მანძილი ღრძილის კიდესა და ჯიბის ფსკერს შორის. ამას ზონდირების სიღრმე ეწოდება. ჯანმრთელ უბნებში ზონდირების სიღრმე მაქსიმუმ 3 მმ-ია. იმ უბნებში, სადაც პაროდონტიტმა უკვე გამოიწვია კბილის საყრდენი აპარატის დაშლა, ზონდირების სიღრმე შეიძლება იყოს 4 მმ ან მეტი.

გარდა ამისა, ე.წ. პაროდონტოლოგიურ სქემაში ზუსტად ფიქსირდება ყბის ძვლის სიმაღლე (მიმაგრების დონე). პაროდონტოლოგიური სქემა შეუცვლელია დიაგნოზის დასმისა და მკურნალობის დაგეგმვისთვის. პაროდონტოლოგიური სქემის შევსება შესაძლებელია ონლაინ ნებისმიერ სტომატოლოგიურ კლინიკაში და მისი განმეორებით გამოყენება: www.periodontalchart-online.com.

რენტგენოლოგიური გამოკვლევა

ღრძილის ზონდით გაზომვებმა შეიძლება კბილთა რკალში გამოავლინოს ზონდირების გაზრდილი სიღრმის მქონე უბნები, რომლებიც რენტგენოლოგიურ დამატებით შეფასებას საჭიროებს.

პაროდონტიტის დიაგნოზის საბოლოოდ დადასტურება შესაძლებელია მხოლოდ საჭირო რენტგენოლოგიური სურათებით. პაროდონტიტის დიაგნოსტირებისთვის საჭირო რენტგენოლოგიური სურათების შერჩევა შესაძლებელია მხოლოდ კლინიკური გამოკვლევის შემდეგ. ამით შესაძლებელია ზედმეტი დასხივების თავიდან აცილება.

უმარტივეს შემთხვევაში რენტგენოლოგიური გამოკვლევა შედგება 2 სურათისგან (ინტერპროქსიმალური, ე.წ. „ნაკბენის“ სურათები), ხოლო ყველაზე ვრცელ შემთხვევაში — ე.წ. რენტგენოლოგიური სტატუსისგან დამატებით 14-მდე რენტგენოლოგიური სურათით ან პანორამული რენტგენოგრამისგან. გადაღებულ რენტგენოლოგიურ სურათებზე უნდა ჩანდეს კბილის გარშემო მდებარე ყბის ძვალი და შესაძლებელი უნდა იყოს ძვლის დაკარგვის სიმძიმის შეფასება.

სტომატოლოგიურ კლინიკაში გადაღებულ თითოეულ რენტგენოლოგიურ სურათზე კბილთა რკალი უნდა შემოწმდეს როგორც კარიესზე, ისე პაროდონტიტზე.

მიკრობიოლოგიური ტესტი

დღეს მიკრობიოლოგიური მეთოდები გვაძლევს ისეთ ინფორმაციას, რომლის მიღებაც ჩვეულებრივი ტესტის მეთოდებით შეუძლებელი იყო.

თანამედროვე მიკრობიოლოგიური ტესტებით კბილის ნადების შემადგენლობა მოწმდება შემდეგი მავნე ბაქტერიების სახეობებზე:

• Prevotella intermedia
• Porphyromonas gingivalis
• Agregatibacter actinomycetemcomitans
• Treponema denticola

ამ დამატებითი დიაგნოსტიკური ღონისძიების ხარჯი გამართლებულია, თუ მიღებული ინფორმაცია მკურნალობის გაუმჯობესებას იწვევს ან თუ ზედმეტი მკურნალობის თავიდან აცილება ხერხდება.

პაროდონტის დაავადებების კლასიფიკაცია

გინგივიტისა და პაროდონტიტის დიაგნოზი ეფუძნება პაროდონტის დაავადებების საერთაშორისოდ აღიარებულ კლასიფიკაციას.

1999 წელს აშშ-ში ჩატარდა პაროდონტის დაავადებების კლასიფიკაციის პირველი საერთაშორისო სემინარი. 1993 წლის ევროპულ კლასიფიკაციასთან შედარებით ყველაზე მნიშვნელოვანი სიახლე ის იყო, რომ დაავადების ფორმები აღარ განისაზღვრებოდა უპირველესად პაციენტის ასაკის მიხედვით პირველი დიაგნოზის დასმის მომენტში (მაგ., იუვენილური და ზრდასრულთა პაროდონტიტი). შემოღებულ იქნა ახალი ფორმები — ქრონიკული და აგრესიული პაროდონტიტი, ასევე, მაგალითად, პაროდონტიტი, რომელიც შეიძლება დაკავშირებული იყოს სისტემურ დაავადებებთან.

თუმცა 2018 წლიდან მოქმედი ახალი კლასიფიკაცია აღარ განასხვავებს ქრონიკულ და აგრესიულ პაროდონტიტს. პაროდონტიტი ახლა აღიწერება – დიაბეტის კლასიფიკაციის მსგავსად – სტადიებისა და ხარისხების მიხედვით.